وبلاگی جهت ترویج و توسعه علم و فرهنگ بهداشت و سلامت

رند .به این ترتیب که شخص معاینه کننده باید در پشت سر بیمار یا مجاور وی قرار گیرد و محل طبیعی قرار گرفتن تیروئید را که زیر غضروف حنجره است ، لمس نماید.این را باید دانست که تیروئید به طور طبیعی قابل لمس نیست و یا این که به سختی لمس می شود و به اندازه ی بند ا نتهای انگشت شستِ فرد است . و اگر تیروئید در لمس،  بزرگتر از حد طبیعی باشد و یا اینکه با برگرداندن سرِ بیمار ،  رو به عقب ، تیروئید قابل رویت باشد ، آن شخص گواتر یا بزرگی غیر طبیعی تیروئید دارد .

اگر گواتر  ،  پر حجم باشد ، شخص در حالیکه به صورت طبیعی و در وضعیت عادی هم باشد

قابل مشاهده است و در مواقعی که گواتر بسیار  بزرگ  باشد ، از فاصله ی دور نیز قابل دیدن است .

پس بدانیم که گواتر به معنای بزرگ شدن غیر طبیعی غده ی تیروئید است .

 گواتر به سه دسته تقسیم می شود :

1) گواتر ساده :

گواتر در مراحل اولیه سطحی صاف دارد و عملکرد آن طبیعی است .و به آن گواتر ساده می گویند .

و در بعضی موارد از گواتر ساده  ، تیروئید فقط بزرگ شده و بیمار هیچگونه علامتی غیر از وجود

توده ای در جلوی گردن ندارد .آزمایشات خون در این مرحله طبیعی است و از روی آزمایش خون نمی توان به وجود گواتر پی برد و تنها در معاینه ی بالینی تیروئید که کاری مشکل و حساس است می توان تشخیص گواتر ساده راداد. اهمیت تشخیص به موقع در این مرحله این است که در صورت عدم توجه به وجود گواتر ، گواتر بزرگتر شده و از حالت صاف به وضعیت گره ای تبدیل می شود و این گره ها ممکن است بدخیم شوند و عوارض زیادی را به بار آورند .و از طرفی گواتر ممکن است باعث فشار روی راه تنفسی یعنی ( نای )  و موجب تنگی نفس  و یا راه غذایی ( مری ) شده و موجب گیر کردن غذا در گلو شود .  

درمان گواتر ساده :

در مواردی که اندازه ی گواتر کوچک است یعنی در حالتی که گواتر فقط قابل لمس است و یا با بالا بردن سر قابل رویت است ، می توان دارویی تجویز نکرد بلکه مصرف نمکهای ید دار در این مرحله میتوا ند از رشد گواتر جلوگیر ی و در مواردی نیز اندازه ی گواتر را نیز کوچک کند .

 گواتر های ساده ممکن است بزرگ شده  و به صورت منتشر و یا گره ا ی باشند .

با تجویز پزشک در گواتر های ساده بزرگ شده و منتشر و یا گره ای که  نمک ید دار تاثیر نداشته باشد ، از داروی   لو تیروکسین به مدت طولانی استفاده کنند،  چرا که قطع دارو باعث عود مجدد گواتر میشود  

لو تیروکسین روی گواتر های ساده ی منتشر بهتر از گواتر ساده ی گره ای اثر می کند .

دارو باید به اندازه ی کافی باشد تا بتواندگواتر را کوچکتر نماید . و تنظیم دارو با انجام آزمایشات منظم و متعد د  امکان پذیر است .

( levo thyroxin )

 نکته مهم :

تمام گواتر های گره ای باید از نظر امکان ایجاد بد خیمی  ، مورد بیوپسی سوزنی و یا نمونه برداری قرار گیرند و تنها در صورتی که گره ها خوش خیم باشند ، درمان با تیروکسین شروع می شود

نمونه برداری که در تمام دنیا متداول است به  صورت  سرپایی انجام می شودو نیاز به بستری یا مقدمات خاصی ندارد .

 2) گواتر کم کا ر

در گواتر کم کار ، غده ی تیروئید نه تنها بزرگتر از حد طبیعی است ،و در جلوی گردن به صورتِ

 توده ای لمس می شود ، بلکه کار آنهم غیر طبیعی است و به اندازه ی کافی هورمون ترشح نمی کند در گواتر کم کار ، آزمایشات خون نیز غیر طبیعی است و برای تشخیص، کمک کننده است .

در بسیاری از موارد ، گواتر های کم کار از گواتر های ساده که بسیار طول کشیده به وجود می آیند .

در گواتر کم کار نیز  ، گره دیده می شود  . فرق بین گواتر ساده ی گره ای با گواتر کم کار گره ای در این است که در گواتر کم کارِ گره ای ، هورمون تیروئید  به اندازه ی کافی ترشح نمی شود  .

در گواتر کم کار نیز از قرص های لو تیروکسین استفاده می شود ، منتها به صورت مادام العمر باید از این قرص استفاده نمود .

 علائم کم کاری گواتر در سنین مختلف فرق می کند . اگر کــم کـــاری قبل از تولد و یا در دوران شیر خوارگی یعنی زیر دو سال باشد ، معلولیت جسمی و عقب ماندگی ذهنی غیر قابل برگشت خواهد داشت .

اگر کم کاری در سنین مدرسه و بعد از دو سالگی باشد ، باعث کوتاهی قد و عــدم رشد جســـمانی می شود و موجب ِ تاخیر در بلوغ می گردد .

اگر کم کاری در بالغین باشد ، باعث چاقی ، تورم صورت و اندامها ، ریزش مو ، احساس ضعف و خستگی ، عدم تحمل به سرما ، خشکی پوست و یبوست می شود .

 3) گواتر های سمی  یا  پُرکار

در گواتر  پرکار ، تیروئید بزرگتر از حد نرمال است و بیش از حد معمول  هورمون ترشح می کند .آزمایشات خون غیر طبیعی است و بیمار،  علائم پرکاری تیروئید مثل ، تعریق شدید ، لاغری ، کاهش وزن ، لرزش، طپش قلب ، عصبانیت و تحریک پذیری سریع ، خستگی ، کوفتگی و اسهال را نشــــان می دهد .

 2 )تعیین میزان ید در ادرار

میزان ید ادرار ، نیز شاخص خوبی برای تعیین وضعیت دریافت ید ، توسط ساکنین یک منطقه است .

به طور طبیعی ید ادرار باید بیش از 100 میکروگرم  به ازای هر گرم کراتینین ادرار باشد . در مواردی که دفع یُدِ ادراری بیش از 50 میکروگرم باشد با کمبود ید خفیف روبرو هستیم و شیوع گواتر بین 5 تا 20 در صد خواهد بود .زمانیکه ید ادرار بین 25 تا 50 میکروگرم باشد با کمبود متوسط ید روبه رو بوده و شیوع گواتر بین بیست تا سی در صود است و در حالی که یُدِ  ادرار کمتر از 25 میکروگرم باشد کمبود ید شدید است و شیوع گواتر بیش از 30 در صد است در این جامعه عقب ماندگی ذهنی

 حدود یک تا ده درصد خواهد بود .( Cretinism )  

از روی آب یک منطقه نیز نیز می توان به مقدار ید  یک منطقـــه پی برد .   اگر یُدِ ِ آب کمتـــر از

دو میکرو گرم در لبتر باشد ، نشانه ی کمبود یُد  در آن منطقه است .

نوشته شده توسط خانوم بهداشت در ساعت 0:50 قبل از ظهر | لینک  |